Neurofeedback cihazları piyasada temel olarak üç farklı kategoride bulunur: tüketici, klinik ve araştırma düzeyi. Hangi kategorideki bir cihazın size uygun olduğu, ne yapmak istediğinize bağlıdır. Neurofeedback’in ne olduğunu merak ediyorsanız önce Neurofeedback Nedir? yazısına, sistemin nasıl işlediğini görmek için Neurofeedback Nasıl Çalışır? yazısına göz atabilirsiniz.
Tüketici düzeyi neurofeedback cihazları
Bu neurofeedback cihazları evde, ofiste, bazı durumlarda okullarda kullanım için tasarlanmış, tek veya birkaç sensörlü, kablosuz cihazlardır. Muse, Emotiv, FocusBand, Neurosity gibi markalar bu kategoride sayılabilir. Genellikle bir kafa bandı şeklinde tasarlanır, telefon veya tablet uygulamasıyla çalışır, fiyatları erişilebilirdir. Bazı modeller Amazon, Temu gibi online sitelerde birkaç yüz dolar civarında bulunabilir. Türkiye’de yetkili satıcıları şimdilik yoktur. En kolay ve ucuz temin yöntemi, yurtdışı seyahatindeyken alıp yolcu beraberinde getirmek olabilir. Seçim yaparken önemli bir husus, bazı markaların aylık abonelik ücreti talep etmesidir.
Tüketici düzeyi: ne için iyi?
Meditasyon takibi, stres yönetimi pratikleri, hobi düzeyinde beyin dalgası gözlemi, bilimsel araştırmaya merak gibi konularda kullanılabilirler ve oldukça detaylı veri akışı sağlarlar. Sürekli güncelleme alan yazılımları ve gelişen mobil işlem gücü sayesinde çok hoş görseller eşliğinde kendi kendinize neurofeedback yapabilmenizi sağlarlar.
Tüketici düzeyi: ne için iyi değil?
Klinik tanı, terapötik protokoller, dikkat eksikliği veya anksiyete gibi durumlar için tedavi amaçlı kullanım. Kanal sayısı az, sinyal kalitesi sınırlıdır. Kanal sayısının azlığından öte, bu cihazların çoğu ön bölgelerden veri alabilmek için tasarlanmıştır. Veri bölgelerini ve veri alış parametrelerini değiştiremediğimiz için, sadece sistemin sunduğu birkaç ön yüklü özelliği kullanabiliriz.
Klinik düzey neurofeedback cihazları
Klinik düzey neurofeedback cihazları; klinikler, terapistler, psikolog ve psikiyatrlar tarafından kullanılan profesyonel sistemlerdir. 2-19 kanallı olabilir, çoklu sensör desteği sunar (EEG’nin yanı sıra HRV, GSR, EMG gibi biofeedback verilerini de aynı anda alabilir). Yıllardır piyasada olan birkaç saygın marka var; Mind Media, Brainmaster, Thought Technology gibi sistemler bulunuyor. Hepsinin kendi yazılım ekosistemi ve klinik protokol kütüphanesi var. Ayrıca bazılarında özel protokoller de yazılarak sisteme entegre edilebilir. Bu yazıyı yayınladığım tarihte Türkiye’de temin edebileceğiniz distribütörlük ağları mevcut. Bu kategorideki sistemlere diğer örnekler: Çekya’dan Deymed firmasının Truscan sistemleri, Polonya’dan Neurobit Systems, Rus Mitsar, BEE Medic ve başka birkaç marka daha sayılabilir.
Klinik düzey: ne için iyi?
Klinik uygulamalar, terapötik protokoller, vaka takibi, tıbbi ortamlar.
Klinik düzey: ne için iyi değil?
Bireysel ev kullanımı için aşırı pahalıdır, özel kullanıcı eğitimi gerektirir, genellikle terapist gözetimi olmadan kullanmak zor ve sıkıcıdır. Çok parası olanlar tüketici düzeyi cihaz gibi kullanabilir; ancak bu sistemlerin eğitim, kurulum, lisans ücretleri dahil fiyatları 20 bin dolar seviyesine kadar çıkabilir.
Araştırma düzeyi neurofeedback cihazları
Araştırma düzeyi neurofeedback cihazları; üniversiteler, araştırma laboratuvarları ve bilimsel çalışmalarda kullanılan, 32-256 kanala kadar çıkabilen, son derece hassas sistemlerdir. MindMedia, BioSemi, Brain Products, EGI gibi markalar bu kategoridedir. Bu sistemlerde QEEG haritalaması, LORETA gibi gelişmiş kaynak lokalizasyon analizleri yapılabilir. Analiz araçlarına ve genellikle kişiselleştirme özelliklerine sahiptirler. Çoğu zaman başka cihazlarla da senkron olarak çalışabilir ve veri akışı sağlayabilirler. Bu sistemlerin fiyatları Türkiye şartlarında 45 bin dolardan başlamaktadır. Bu ürünler Türkiye’de distribütörlükler vasıtasıyla satılmaktadır.
Bu kategoriye bazı örnekler: Wearable Sensing, g.tec, Emotiv, Bitbrain, ANT Neuro, Mind Media ve BioSemi sistemleri.
Araştırma düzeyi: ne için iyi?
Akademik araştırma, klinik araştırma, çoklu kanallı QEEG haritalaması.
Araştırma düzeyi: ne için iyi değil?
Pratik klinik kullanım için aşırı kkomplekstir; kurulum ve veri analizi büyük zaman gerektirir.
Doğru neurofeedback cihazı nasıl seçilir?
Neurofeedback cihazları arasında seçim yapmak, amacı doğru tanımlamakla başlar. Eve bir tüketici cihazı alıp ciddi bir dikkat sorununu tedavi etmeye çalışmak gerçekçi bir beklenti değildir. Aynı şekilde, hobi amacıyla araştırma düzeyi sistem almak da gereksizdir. Doğru cihaz, doğru amaç için seçilir.
Sürekli bahsettiğim neurofeedback cihazları ve sistemlerini umarım bu yazıda bir miktar netleştirebilmişimdir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi önerisi niteliği taşımaz. Fiyat ve temin durumu zamanla değişebilir. Sağlık durumunuzla ilgili kararlar için bir uzmana danışın. Sertifikalı neurofeedback uzmanlarını ve mesleki standartları BCIA ve ISNR sitelerinden inceleyebilirsiniz.
İlgili yazı: Neurofeedback’e yöneltilen eleştiriler için Neurofeedback bilimsel mi? yazısına bakabilirsiniz.
